- تعداد نمایش : 623
- تعداد دانلود : 185
- آدرس کوتاه شده مقاله: https://bahareadab.com/article_id/1882
- کد IranDOI مقاله: IranDOI:10.irandoi.2002/bahareadab.2025 .18 .7921
سال : 18
شماره : 8
شماره پی در پی : 114
ماهنامه علمی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)
سال 18،
شماره 8،
،
شماره پی در پی 114
حسآمیزی در شعر باقی غزنوی
صفحه
(37
- 55)
زهرا رمضانلی ، عبدالعلی اویسی کهخا (نویسنده مسئول)، عباس نیکبخت
تاریخ دریافت مقاله
: اردیبهشت 1404
تاریخ پذیرش قطعی مقاله
: مرداد 1404
چکیده
زمینه و هدف : حسآمیزی یکی از زیباترین آرایه های ادبی است که شاعر به یاری آن بر روح و جان مخاطب خود تأثیر میگذارد و تصاویر هنری زیبا و ماندگاری را خلق مینماید. باقی غزنوی، به عنوان شاعری توانا در سبک هندی، توانسته است گونه های مختلف حسآمیزی را در شعر خویش، آن را هر چه زیباتر به این زیور بدیعی بیاراید.
روش مطالعه : نگارندگان در این پژوهش کوشیده اند با روش توصیفی- تحلیلی، به بررسی آرایۀ حسآمیزی و نحوه و میزان استفاده از آن در شعر باقی غزنوی بپردازند.
یافته های پژوهش : یافته های این پژوهش نشان میدهد که باقی غزنوی کوشیده است، حسآمیزی را با آرایه های دیگر، به ویژه استعاره و اسلوب معادله همراه ساخته، با خلق تصاویر خیالانگیز بر انسجام و ارتباط ابیات شعر خویش بیفزاید.
نتیجه پژوهش: حسآمیزیهای باقی چه از نظر ترکیب حواس و چه از نظر مفاهیم، همگی متأثر از سبک هندی است. در حسآمیزیهای ترکیبی باقی، نوع حسی-حسی و در حسآمیزیهای براساس مفاهیم او، مفاهیم عاشقانه بیشترین بسامد را یافته اند. در مجموع باقی غزنوی را میتوان از پیروان موفق سبک هندی درکاربست آرایۀ حسآمیزی دانست.
کلمات کلیدی
عبدالباقی غزنوی
, شعر
, سبک هندی
, حسآمیزی
- اختیار، منصور. (1348). معنیشناسی. تهران: دانشگاه تهران، ص 184.
- امین، احمد و عظیمی، زهرا. (1396). حسامیزی در مثنوی.دو فصلنامۀ علوم ادبی. دوره 7،شماره 12، صص66 -39.
- باقی غزنوی، عبدالباقی. (1396). کلیات اشعار. به اهتمام محمد سرور مولایی. تهران: معین، صص5-7.
- بهنام، مینا. (1389). حسآمیزی: سرشت و ماهیّت. فصلنامه علمی-پژوهشی پژوهش زبان و ادب فارسی. دوره 8 شماره 19:صص 99-67.
- بهمنیمطلق، حجّت الله. (1396). جایگاه و نقش حسامیزی در شعر شفیعیکدکنی. دو فصلنامۀ علوم ادبی، دوره 7، شماره 12، صص 91-67.
- جرجانی، عبدالقاهر. (1954م). اسرارالبلاغه. تصحیح هلموت ریتر. استانبول: وزارت معارف، ص 88.
- خواجویکرمانی. (1369). دیوان خواجوی کرمانی. به تصحیح احمد سهیلی خوانساری. تهران: پاژنگ ، ص 5
- داد، سیما. (1383). فرهنگ اصطلاحات ادبی. تهران: مروارید، ص 135.
- سعدی، مصلحالدین. (1342).غزلیات سعدی. به تصحیح محمد علی فروغی. ج 1 ، تهران.اقبال، ص 4 .
- سیف، عبدالرضا، موحدیراد، میلاد و اسکندری، علیاصغر. (1402). گونه های حسآمیزی در غزلیات حافظ. پژوهشهای ایران شناسی.دوره 13،شماره 1 ، صص 92-75.
- شمیسا، سیروس. (1390). نگاهی تازه به بدیع. چاپ چهارم. تهران: میترا، ص 112.
- شفیعی کدکنی،محمد رضا.(1379). موسیقی شعر. چاپ ششم. تهران: آگه ، صص 21و16
- شفیعیکدکنی، محمد رضا. (1388). صور خیال در شعر فارسی. چاپ سوم. تهران: آگه ،صص 267-280-284.
- شفیعی کدکنی،محمد رضا.(1392). زبان شعر در نثر صوفیه .چاپ پنجم. تهران: سخن.ص 450.
- شفیعی، طاهره و دیگران. (1401). بررسی عناصر عرفان عملی در مثنوی معنوی مولانا. ماهنامه علمی جامعه شناسی سیاسی ایران،دوره 5،شماره 9، صص 1632-1614.
- فاضلی، شیما. (1397). ساختار و ارزشهای هنری حسآمیزی در قصاید خاقانی شروانی.فصلنامه زیبایی شناسی ادبی، دوره 9،شماره 37 ،صص 76-53.
- فتوحی، محمود. (1389). بلاغت تصویر. چاپ دوم. تهران: سخن، ص 101.
- فردوسی، ابوالقاسم. (1387). شاهنامه. بهکوشش و زیرنظرسعید حمیدیان. ج 1،چاپ نهم. تهران: قطره، ص 23 .
- فشارکی، محمد. (1379). نقد بدیع. تهران: سمت، ص 100-98.
- فقیهی، حسین و نظری نوکنده، نیره. (1387). مضامین عرفانی در غزلیات صائب، دوفصلنامه علمی_پژوهشی پژوهش زبان و ادبیات فارسی، دوره دوم، شماره 10،صص 84-73.
- قیصری، داوود. (1416ق). مقدمه شرح قیصری برفصوصالحکم. قم: انوار الهدی، ص 10.
- کریمی، پرستو. (1387). حواس پنجگانه و حسامیزی در شعر. نشریه علمی-پژوهشی گوهرگویا، سال دوم، شماره 8 ، صص 150-117 .
- گلچین،میترا و رشیدی،سمیه. (1390). «جایگاه پارادوکس و حسامیزی و انواع آنها در مثنوی مولانا». ادب فارسی،دوره 1 شماره 5،صص 308-295 .
- مدیرزاده طهرانی،فاطمه اعظم السادات،اوجاق علی زاده،شهین و امامی،فاطمه.(1399).«بررسی سبکی و تحلیلی آرایۀ حسامیزی در اشعار پروین اعتصامی».ماهنامه تخصصی سبک شناسی نظم و نثر فارسی(بهار ادب)، دورۀ 13. شمارۀ 10، صص 101 -79.
- مسعود سعد سلمان. (1364). دیوان. به تصحیح محمد نوریان. تهران: کمال، ص 4.
- محمودی، علیرضا و راشکی، فاطمه. (1395). بررسی حسامیزی در اشعار نصرالله مردانی. زبان و ادب فارسی، سال شصت و نهم، شمارۀ 233 ، صص 189-171 .
- نجفیایوکی، علی و طالبیان، منصوره. (1398). گونه های حسامیزی در سروده های سعید عقل و نیما یوشیج. کاوش نامه ادبیات تطبیقی (مطالعات تطبیقی عربی-فارسی)،سال نهم، شماره 34، صص 106 -86.
- وهبه، مجد. (1997م). معجم مصطلحات الادب. بیروت: بی نا، ص 228.